Lezing over de Waterputten van Abraham
De Schepping van het Geestelijk Leven bij een Mens
Deel 1 - door Ds. Paul Booth
De Schepping van het Geestelijk Leven bij een Mens
Deel 1 - door Ds. Paul Booth
De Heer is de Kerk bij de mens. Ze is Zijn tegenwoordigheid bij ons. In de tijd van de Oudste of Hemelse Kerk werd de mens geschapen om een beeld en een gelijkenis van Hem te zijn. Dat betekent dat de mens inwendig met de Heer verbonden moest worden. En dat betekende dat de mens in staat zou zijn de twee hoedanigheden liefde en wijsheid, naastenliefde en geloof op te nemen, en dat die twee hét leven van de mens zouden worden. We hebben geleerd dat de mens van de Oudste Kerk er geen vrede meer mee begon te hebben door de Heer onderricht te worden en een eigene, iets wat van hemzelf was, wilde hebben. Het gevolg was dat de mensheid zich van de tegenwoordigheid van de Heer distantieerde en de voorkeur ging geven aan dat eigene. Uiteindelijk leidde dit tot de verwoesting van de Oudste Kerk en haar einde. Er voltrok zich een voleinding en de wil van de mens sloot zich. Het gevaar dreigde dat de mensheid van de aarde zou verdwijnen, doordat ze omgekomen was.
Alleen uit de overblijfselen van de mens van de Oudste Kerk kon er bij de mensheid een nieuwe Kerk verrijzen, waardoor zij niet verloren ging. Overblijfselen zijn van de Heer. Het zijn Zijn goedheden en waarheden die ons ongemerkt ingegeven worden. Ze zijn de tegenwoordigheid van de Heer bij ons. Want alleen in de overblijfselen kan het leven van de Heer bij de mens blijven bestaan. Er moest echter een prijs voor betaald worden. Deze nieuwe Kerk was niet langer hemels. Ze was niet gezegend met een onmiddellijke verbinding met de Heer en met de Engelen. Maar desondanks waren er Engelen tegenwoordig bij de mens en zelfs de Heer was tegenwoordig. De mens van de Oude Kerk kon de goedheden en waarheden niet langer leren kennen door perceptie. Hij moest ze als het ware zelfstandig leren kennen en ernaar handelen. Hij had immers toen een eigene. De Kerk die toen bij de mens was, werd mettertijd en nadat de mens hervormd en op de weg der wederverwekking was, de Oude Kerk. Die Kerk werd een Geestelijke Kerk, aangezien de hemelse graad van de mens gesloten was, opdat de goedheden en waarheden van de Heer veilig zouden zijn. Denk nu niet dat met geestelijk hier wordt bedoeld dat de mens toen in een soort geestelijk-substantieel lichaam leefde. Hij leefde in een materieel lichaam, net als de mensen van de Hemelse Kerk en net als wij.
Het Woord heeft ons geleerd dat de hemelse mens in een inwendige, hemelse staat leefde en dat zijn gedachten in zijn binnenste vanuit de Heer waren. Oorspronkelijk kon de hemelse mens het leven des Heren in de wil opnemen, omdat hij de Heer boven alles liefhad. Hij zei niet slechts: 'Ik heb God lief'. Maar hij had inwendig het gevoel dat het zo was. Bij de Geestelijke Mens van de Oude Kerk werd het verstand het eerste. Het beheerste zijn leven en het Goddelijk Ware moest nu eerst in zijn verstand opgenomen worden en niet in de wil, zoals bij de hemelse mens. Het redelijke en natuurlijke in het gemoed van die mens moesten verlicht worden, hetgeen niet meer geschiedde via de wil van het hemels gemoed. Met het redelijke wordt de inwendige mens bedoeld, dus zijn geestelijke, want het hemelse was het binnenste.
Het verhaal in Genesis 6: 9 van het Oude Testament over Noach, die een Ark bouwde, zoals God hem bevolen had, en die daar inging, waarna het water al wat buiten de Ark leefde, overspoelde, betekent zowel het einde van de Oudste Kerk als het begin van een nieuwe Kerk, die de Oude Kerk werd genoemd. Dit werd een geestelijke Kerk. Men kan inzien dat Noach niet een historische persoon was, maar dat hij net als Adam en Eva en hun nakomelingen de onderscheiden staten van de leerstellingen van hen die van de Oudste Kerk waren, uitbeeldden, welke leerstellingen steeds meer vervalst werden. Ook Noach en zijn drie zonen Sem, Cham en Jafeth waren de namen voor de onderscheiden staten waar de Oude Kerk doorheen ging en van de dogma's ervan. Net als de mens van de Hemelse Kerk moest de mens van de Geestelijke Kerk hervormd en wederverwekt worden om in de geestelijke staat te kunnen komen. En net als het eerste hoofdstuk van Genesis de wederverwekking van de mens beschrijft, doet het achtste hoofdstuk dat. Bij zijn formering moest de mens lijden en verzoekingen ondergaan. Dat wordt in het verhaal over de zondvloed beschreven. Een natuurlijk verstaan van de letterlijke zin van dat verhaal onthult dat niet. Die geeft ons de indruk dat God vertoornd was op de mensheid. In de letterlijke betekenis van het Woord lijkt het of hier gehandeld wordt over een historische gebeurtenis. U moet begrijpen dat de mens die in die tijd leefde, de dingen op een uitbeeldende wijze omschreef. Heden ten dage neigt de mens ertoe eerder te spreken over wat hij wéet dan wat hij denkt. De mensen van de Oude Kerk waren wijs, tenminste vóor de verwoesting van die Kerk. Er was in hun verstaan naastenliefde. De Kerken die daarop volgden, hadden steeds meer het oog op wat zij meenden te weten. Ook de hedendaagse mens is daartoe geneigd. Wat in feite in de Oude Kerk gebeurde, was dat haar leden er steeds meer toe overgingen kennis voor zichzelf te vergaren. Het verschil met ons is dat we door kennis wijs kunnen worden, als we er een juist gebruik van maken door te leven naar wat wij menen dat waar is.
Voor we verdergaan, moeten we een vergelijking maken tussen de mens van de Hemelse Kerk en die van de Geestelijke Kerk. Zij waren van volkomen verschillende geniën, omdat de ene Hemels was en de andere Geestelijk. De mens van de Oudste Kerk had een perceptie van hetgeen goed was en van hetgeen waar was. Deze was vanuit de Heer binnenin hem. De mens van de Oude Kerk had geen perceptie. Hij had een geweten of, beter gezegd, hij ontwikkelde een geweten bij zijn Hervorming en Wederverwekking. Op die manier kon de Heer als het ware met hem spreken. Dit was in het begin als het ware een inspraak. Het Woord van het Derde Testament heeft ons geleerd dat de mensen van de Oudste Kerk, als het ware, door middel van denkbeelden spraken, net als de Engelen en niet door middel van woorden, maar er was wel een soort stilzwijgende spraak. We weten dat dit vermogen oftewel deze eigenschap langzaamaan steeds minder werd en ten slotte ophield te bestaan, aangezien zij zich afgekeerd hadden van de Heer en zich naar hun eigene, dus naar zichzelf gewend hadden. Naarmate de inwendige ademhaling van de Hemelse mens afnam trad de uitwendige ademhaling van hem meer naar voren en daarmede veranderden zijn gelaatsuitdrukkingen, die zijn gedachten en denkbeelden aanduidden. Deze werden daarna verwoord door geluiden waarin de denkbeelden tot uitdrukking gebracht werden.
We kunnen inzien dat de perceptie ophield en in plaats daarvan er een soort inspraak kwam die in de mens van de Oude Kerk geweten zou kunnen worden genoemd. Het gevolg was dat de mensen niet langer kon worden onderricht op de wijze waarop de Engelen en de mensen van de Oudste Kerk dat waren, hetgeen langs een inwendige weg was. De mensheid werd toen langs een uitwendige weg onderricht. Tevoren waren er openbaringen en de leerstellige dingen volgden. Deze werden toen niet door middel van de zintuigen opgenomen, dus niet door middel van het uitwendige maar er vormden zich natuurlijke denkbeelden van het geheugen. Hieruit kwamen gedachten en ideeën, en zo onderwees de Heer hen. Ze hadden een volkomen andere genius. De staat waarin het menselijk geslacht toen kwam was een totaal andere. Als het niet in die staat gekomen was, had het opgehouden te bestaan. De Heer moet met de mens op een ordelijke wijze verbonden worden om hem in leven te kunnen houden. Daarom werd de geestelijke mens op een andere manier onderwezen en verlicht. Zijn inwendige was gesloten en hij kon niet meer op dezelfde manier als de hemelse mens met de Engelen in de Hemel in gemeenschap zijn. Hij werd dan ook niet onderwezen op de wijze waarop de mens van de Hemelse Kerk dat was, maar zoals ik al zei langs een uitwendige weg, dat wil zeggen, door middel van zijn natuurlijke zintuigen, het gehoor en het gezicht, net als wij vandaag de dag onderricht worden en leren.
Alleen uit de overblijfselen van de mens van de Oudste Kerk kon er bij de mensheid een nieuwe Kerk verrijzen, waardoor zij niet verloren ging. Overblijfselen zijn van de Heer. Het zijn Zijn goedheden en waarheden die ons ongemerkt ingegeven worden. Ze zijn de tegenwoordigheid van de Heer bij ons. Want alleen in de overblijfselen kan het leven van de Heer bij de mens blijven bestaan. Er moest echter een prijs voor betaald worden. Deze nieuwe Kerk was niet langer hemels. Ze was niet gezegend met een onmiddellijke verbinding met de Heer en met de Engelen. Maar desondanks waren er Engelen tegenwoordig bij de mens en zelfs de Heer was tegenwoordig. De mens van de Oude Kerk kon de goedheden en waarheden niet langer leren kennen door perceptie. Hij moest ze als het ware zelfstandig leren kennen en ernaar handelen. Hij had immers toen een eigene. De Kerk die toen bij de mens was, werd mettertijd en nadat de mens hervormd en op de weg der wederverwekking was, de Oude Kerk. Die Kerk werd een Geestelijke Kerk, aangezien de hemelse graad van de mens gesloten was, opdat de goedheden en waarheden van de Heer veilig zouden zijn. Denk nu niet dat met geestelijk hier wordt bedoeld dat de mens toen in een soort geestelijk-substantieel lichaam leefde. Hij leefde in een materieel lichaam, net als de mensen van de Hemelse Kerk en net als wij.
Het Woord heeft ons geleerd dat de hemelse mens in een inwendige, hemelse staat leefde en dat zijn gedachten in zijn binnenste vanuit de Heer waren. Oorspronkelijk kon de hemelse mens het leven des Heren in de wil opnemen, omdat hij de Heer boven alles liefhad. Hij zei niet slechts: 'Ik heb God lief'. Maar hij had inwendig het gevoel dat het zo was. Bij de Geestelijke Mens van de Oude Kerk werd het verstand het eerste. Het beheerste zijn leven en het Goddelijk Ware moest nu eerst in zijn verstand opgenomen worden en niet in de wil, zoals bij de hemelse mens. Het redelijke en natuurlijke in het gemoed van die mens moesten verlicht worden, hetgeen niet meer geschiedde via de wil van het hemels gemoed. Met het redelijke wordt de inwendige mens bedoeld, dus zijn geestelijke, want het hemelse was het binnenste.
Het verhaal in Genesis 6: 9 van het Oude Testament over Noach, die een Ark bouwde, zoals God hem bevolen had, en die daar inging, waarna het water al wat buiten de Ark leefde, overspoelde, betekent zowel het einde van de Oudste Kerk als het begin van een nieuwe Kerk, die de Oude Kerk werd genoemd. Dit werd een geestelijke Kerk. Men kan inzien dat Noach niet een historische persoon was, maar dat hij net als Adam en Eva en hun nakomelingen de onderscheiden staten van de leerstellingen van hen die van de Oudste Kerk waren, uitbeeldden, welke leerstellingen steeds meer vervalst werden. Ook Noach en zijn drie zonen Sem, Cham en Jafeth waren de namen voor de onderscheiden staten waar de Oude Kerk doorheen ging en van de dogma's ervan. Net als de mens van de Hemelse Kerk moest de mens van de Geestelijke Kerk hervormd en wederverwekt worden om in de geestelijke staat te kunnen komen. En net als het eerste hoofdstuk van Genesis de wederverwekking van de mens beschrijft, doet het achtste hoofdstuk dat. Bij zijn formering moest de mens lijden en verzoekingen ondergaan. Dat wordt in het verhaal over de zondvloed beschreven. Een natuurlijk verstaan van de letterlijke zin van dat verhaal onthult dat niet. Die geeft ons de indruk dat God vertoornd was op de mensheid. In de letterlijke betekenis van het Woord lijkt het of hier gehandeld wordt over een historische gebeurtenis. U moet begrijpen dat de mens die in die tijd leefde, de dingen op een uitbeeldende wijze omschreef. Heden ten dage neigt de mens ertoe eerder te spreken over wat hij wéet dan wat hij denkt. De mensen van de Oude Kerk waren wijs, tenminste vóor de verwoesting van die Kerk. Er was in hun verstaan naastenliefde. De Kerken die daarop volgden, hadden steeds meer het oog op wat zij meenden te weten. Ook de hedendaagse mens is daartoe geneigd. Wat in feite in de Oude Kerk gebeurde, was dat haar leden er steeds meer toe overgingen kennis voor zichzelf te vergaren. Het verschil met ons is dat we door kennis wijs kunnen worden, als we er een juist gebruik van maken door te leven naar wat wij menen dat waar is.
Voor we verdergaan, moeten we een vergelijking maken tussen de mens van de Hemelse Kerk en die van de Geestelijke Kerk. Zij waren van volkomen verschillende geniën, omdat de ene Hemels was en de andere Geestelijk. De mens van de Oudste Kerk had een perceptie van hetgeen goed was en van hetgeen waar was. Deze was vanuit de Heer binnenin hem. De mens van de Oude Kerk had geen perceptie. Hij had een geweten of, beter gezegd, hij ontwikkelde een geweten bij zijn Hervorming en Wederverwekking. Op die manier kon de Heer als het ware met hem spreken. Dit was in het begin als het ware een inspraak. Het Woord van het Derde Testament heeft ons geleerd dat de mensen van de Oudste Kerk, als het ware, door middel van denkbeelden spraken, net als de Engelen en niet door middel van woorden, maar er was wel een soort stilzwijgende spraak. We weten dat dit vermogen oftewel deze eigenschap langzaamaan steeds minder werd en ten slotte ophield te bestaan, aangezien zij zich afgekeerd hadden van de Heer en zich naar hun eigene, dus naar zichzelf gewend hadden. Naarmate de inwendige ademhaling van de Hemelse mens afnam trad de uitwendige ademhaling van hem meer naar voren en daarmede veranderden zijn gelaatsuitdrukkingen, die zijn gedachten en denkbeelden aanduidden. Deze werden daarna verwoord door geluiden waarin de denkbeelden tot uitdrukking gebracht werden.
We kunnen inzien dat de perceptie ophield en in plaats daarvan er een soort inspraak kwam die in de mens van de Oude Kerk geweten zou kunnen worden genoemd. Het gevolg was dat de mensen niet langer kon worden onderricht op de wijze waarop de Engelen en de mensen van de Oudste Kerk dat waren, hetgeen langs een inwendige weg was. De mensheid werd toen langs een uitwendige weg onderricht. Tevoren waren er openbaringen en de leerstellige dingen volgden. Deze werden toen niet door middel van de zintuigen opgenomen, dus niet door middel van het uitwendige maar er vormden zich natuurlijke denkbeelden van het geheugen. Hieruit kwamen gedachten en ideeën, en zo onderwees de Heer hen. Ze hadden een volkomen andere genius. De staat waarin het menselijk geslacht toen kwam was een totaal andere. Als het niet in die staat gekomen was, had het opgehouden te bestaan. De Heer moet met de mens op een ordelijke wijze verbonden worden om hem in leven te kunnen houden. Daarom werd de geestelijke mens op een andere manier onderwezen en verlicht. Zijn inwendige was gesloten en hij kon niet meer op dezelfde manier als de hemelse mens met de Engelen in de Hemel in gemeenschap zijn. Hij werd dan ook niet onderwezen op de wijze waarop de mens van de Hemelse Kerk dat was, maar zoals ik al zei langs een uitwendige weg, dat wil zeggen, door middel van zijn natuurlijke zintuigen, het gehoor en het gezicht, net als wij vandaag de dag onderricht worden en leren.